Iedereen die het museum in Dordrecht ooit bezocht, zal het beamen: een juweeltje in museumland. Het pand aan de Burgemeester de Raadtsingel is op zich al de moeite waard om er in rond te willen kijken. Bijzondere architectuur, een gebouw dat ontworpen lijkt om het de bezoekers naar de zin te maken. En dat is de inrichters van het Onderwijsmuseum ook gelukt.

Een plek waar de historie van ons aller schoolgang wordt bewaard. Met plaatjes, boeken, filmpjes, opstellingen en historische in- en overzichten die voor iedereen een feest van herkenning blijken te zijn. Staatssecretaris Tielen ( VVD ) van Onderwijs meldde dat het museum definitief dicht moet. Vanaf 2027 is er geen geld meer. Uit ‘s-Rijks kas vloeit jaarlijks nog geen miljoen euro naar dit fundament onder het onderwijserfgoed, maar dat terzijde. Vorig jaar nog verordonneerde de Tweede Kamer: open laten dit museum. En dat is het hoogst denkbare signaal, mag je verwachten.

Wie de geschiedenis van het onderwijs verloochent, gooit een belangrijk deel van zijn eigen wortels overboord. Het onderwijsmuseum toont de sociale ontwikkeling van Nederland in één van zijn meest oorspronkelijke vormen. Lezen, rekenen en schrijven: basisvaardigheden om te kunnen overleven. In het museum wordt de betekenis van deze essentiële voorwaarde om maatschappelijke ontwikkeling mogelijk te maken, klip en klaar over het voetlicht gebracht. Zonder school géén vooruitgang.

Vandaag de dag staan die basisvaardigheden zowaar weer onder de druk. De Onderwijsinspectie rapporteert het laatste decennium wel êrg vaak over sterk achterblijvende resultaten. We dienen ons daarover grote zorgen te maken. Misschien wel te rade gaan bij onze voorvaderen en -moederen. Hoe pakten zij dat aan? Beleidsmakers, onderwijsontwikkelaars en ( aanstaande ) ouders van jonge kinderen dienen zich in colonne te gaan vergapen aan de gematerialiseerde geestelijke rijkdom die in het museum zichtbaar wordt. Opdat zij zich vervolgens eendrachtig verzetten tegen mogelijke sluiting van de opbergplaats van ons gemeenschappelijke onderwijsverleden.

Minister Letschert (D ’66) van Onderwijs heeft inmiddels laten weten dat het museum haar wel degelijk aan het hart gaat. Dat siert haar. Ze wil met de onderwijssector in overleg. Opdat er een toekomstbestendige oplossing komt. En inderdaad, de sector heeft wel degelijk een eigen verantwoordelijkheid. Hopelijk pakken schoolbestuurders en lerarenopleiders deze handschoen op.

Maak van het museum het Huis van het Onderwijs. Museale functies koppelen aan mogelijkheden tot kennisoverdracht en broedplaats voor nieuwe initiatieven. Om te beginnen met het taal-, reken- en leesonderwijs. Zodat de Onderwijsinspectie eindelijk weer de loftrompet kan doen schallen over de staat van ons onderwijs.