Feest van herkenning , erkenning en ontkenning. En misschien is het nog wel bovenal een ideale manier om jezelf wat beter te leren kennen. In de spiegel van je jeugd kijken en bekeken worden.

De oudste deelnemer was 91 jaren jong. Én bij de tijd. Zo’n tweehonderd West- Zeeuwsvlaamse reünisten bijeen op hun voormalige middelbare school.

Sint-Eloy in Oostburg, vernoemd naar de beschermheilige van vele beroepsgroepen. Voor rooms-katholieke jonge luitjes. Gesticht na WOII door ouders en notabelen van ‘t Landje van Cadzand.

Met z’n allen naar het Rijkslyceum was geen optie. Een eigen school voor de eigen gezindte. De Zeeuwse samenleving werd maatschappelijk gedomineerd door protestanten. Katholieke talentjes door één deur met andersdenkenden? Dat was nog een brug te ver. Niks te doorbraak na de oorlog: de wederopbouw werd gevierd, gewoon in eigen kring..

En daar waren we dan met z’n allen, van heinde en verre gekomen. Om elkaar te laten zien hoe zeer de emancipatie was geslaagd. Weliswaar boekten de meesten maatschappelijke successen buiten Zeeuws-Vlaanderen, maar dat mocht de pret niet drukken. Emanciperen betekent immers een bevrijding van welke ketens dan ook. Dat de school ooit werd gesticht met het doel om uiteindelijk hoogopgeleide zonen en dochters te doen terugkeren naar de polders en ’t Zwin is nobel, maar niet gelukt. Er is doodeenvoudig onvoldoende emplooi.

Daarover raakten we wel in gesprek maar ontstaken niet in treurnis. Integendeel. We mijmerden over de intimiteit van het kleine landje in een, voor Nederlanders, kennelijke uithoek. Het voelde voor ons als een veilig nest. Thuiskomen in een streek waar alle families elkaar kenden én hielpen. Een streek waar landbouw, het boerenbedrijf en de economische activiteiten daar omheen werden beleefd als solide basis voor welzijn en economisch geluk.

Nog een keer diep in de ogen kijken van voormalige vriendinnetjes. Vol bewondering kijken naar kunstwerken in de school, waar we vroeger altijd aan voorbij liepen. Met z’n allen in gesprek in ongeschonden dialect. In de ander zien wat de veroudering met ons heeft gedaan. Sommigen enigszins strompelend, een ander bijziend, een enkeling met minder organen dan in de puberteit. Mentaal nog altijd en in dezelfde stand: worstelen en boven komen, in lijn met de Zeeuwse wapenspreuk.

Inmiddels is ‘onze’ school gefuseerd met alle andere scholen in het landje. Desalniettemin is de trend: van groter via groot naar kleiner tot zeer klein. De rector hield een vrouwmoedig betoog over de uitdagingen waarvoor de school zich geplaatst ziet. Oftewel hóe te overleven. De burgemeester van Sluis onderstreepte de betekenis van de school voor het welzijn van leven in deze prachtige streek. De demografie stemt niet vrolijk. Grensgebieden hebben een eigen charme, een zekere onafhankelijkheid, het is er een beetje niemandsland. De keerzijde daarvan is economische achterstand en leegloop.

Doodstil is het de volgende ochtend als ik vanuit mijn hotelkamer uitkijk over ‘tLandje’. Geen kip te bekennen op straat. Kerkklokken luiden érg vroeg. Ik ontwaar geen kerkgangers. De ontworsteling is voltooid.

Maar mijn tijd stond fijn even stil. Op de speelplaats van mijn jeugd. En het leverde, zoals steeds, nieuwe energie op. Dank ouders en notabelen……

( foto: catawiki.com )