Stammen vielen uiteen. Jagers en verzamelaars, tot dan toe tópconsumenten maar ook niet meer dan dat, ze bleven voortaan op één plek. De claim op stukken grond ontstond in familieverband. Het land werd bewerkt en de vruchten geplukt. Sinds de vroege middeleeuwen nam het belang van families in rap tempo toe. Het bracht ons vervolgens eeuwenlang veel voorspoed.

Voedingsmiddelen en later ook productie van kapitaal en gebruiksgoederen: families maakten het waar. De hoeksteen van de samenleving die fungeerde als sociaal weefsel én economisch bindmiddel. In oneliners moest ik daar even aan denken, na weer eens een weekend vol familiejool.

Zon, zee, strand, bos en wind. De coulissen voor een genoeglijke en onvergetelijke ontmoeting. Het voorrecht om er zo een te mogen genieten, had ik.

Met je héle directe familie op stap, een heel weekend lang, met een heleboel vrouwen en mannen, in leeftijd variërend van 1 tot 82. Opkomstpercentage van ongeveer 90%. Afwezigen verontschuldigen zich wegens bijzondere omstandigheden. Iedereen wil weten hoe de absenten het stellen en waarom zij er juist nu niet bij kunnen zijn. Er wordt gekeuveld, gelachen, gedeeld, gehuild en gefeest.

Op de Zeeuwse eilanden beleefden we ons familievertier. Praten, spelen, eten en drinken. Delen en luisteren. Aandacht voor elkaar en de ander. Weer beter begrijpen dat er flinke verschillen zijn tussen mensen. Zoveel mogelijk rekening houden met iedereen en hulp bieden waar nodig.

En dat doen we al decennia lang, elk jaar weer opnieuw. Steeds in een ander deel van ons kleine landje. Groots en eenvoudig. Welk een genoegen en wat een cadeau. En het gezelschap wordt niet kleiner. Tegen de demografische trend in gróeit de familie.

Het leek even alsof in een tijd waarin maatschappelijke verbanden vaak los en kortstondig zijn, de familie dé ruggengraat vormde in onze samenleving. Of, zoals een neef het treffend verwoordde: ‘…want vrienden maak je, familie heb je…’.

Urbanisatie, mobiliteit, emancipatie en individualisering. Ontwikkelingen die ons aller bestaan in materieel opzicht in veel gevallen substantieel hebben verbeterd. Dat is fijn. Tegelijkertijd betekende het dat vele functies in familiaal verband uitgeoefend, consequent en doortastend werden afgeschaald, opgeheven of ‘verkocht’.

Zorg, opvoeding en onderwijs, inkomensdeling en speciale huisvesting: inmiddels nagenoeg allemaal publieke dossiers.

De familie heeft aan belang ingeboet. Nou, bij ons niet. Loyaliteit en empathie: binnen mijn familie voor het oprapen.

In 2024 we’ll meet again. En tussendoor, áltijd paraat waar nodig….Goed voor je gemoedsrust.