Een avondje naar de film. In de veronderstelling om, zoals meestal na afloop, relaxed, gelouterd en (soms) wijzer weer uit de zwarte doos terug te kunnen keren naar de rauwe werkelijkheid van alledag.

Zo ging het dit keer even niet. Het was eerder andersom. De film als werkelijk diepe tragedie, de nazit als een heerlijk verblijf in een ontspannen kroeg met een lekkere pint bier. Waar fictie en realiteit in bioscoopfilms goed uit elkaar te houden zijn, ging het bij deze undercoverdocumentaire van meet af aan mis. 

De verschrikkingen uit de oorlog in Oekraïne staan inmiddels op ieders netvlies. De ellende in Oost-Europa duurt voort. Moedertje Rusland voelt zich belaagt en valt aan. Nu al bijna vier jaar aan één stuk. Duizenden doden en gewonden per week. En het eind lijkt nog lang niet in zicht. 

Over het wel en wee van de gewone Russen weten we weinig. Informatie is summier, gecensureerd en eenzijdig. Staatsindoctrinatie is er troef, dictatoriaal-autocratisch gelegitimeerd geweld schering en inslag. Kinderen en pubers mogen er niet leren om onbevangen naar de wereld kijken. 

Die vreselijke ellende wordt voortreffelijk in beeld gebracht in een onlangs uitgebracht ‘verslag’. Een inmiddels stevige bestseller movie.

Met een heuse school als context en referentie wordt de toeschouwer een kijkje gegund in een onvrij, vilein, onderdrukkend, verstikkend en deprimerend onderwijssysteem. ‘School doen’ als basis voor georganiseerde achterdocht, bedrog, list en wantrouwen. Groei en bloei van adolescenten manipuleren met desinformatie, onbezonnen geloof in vermeende tradities en de creatie van beangstigende vijandbeelden.

De film ontroert, schokt en troost. “…Een dappere inkijk in de Russische propagandamachine van binnenuit…’schreef de Volkskrant. 

De docent maatschappijleer (…), tevens evenementencoördinator op de school, Pavel Talankin, is een moedig man. Hij filmde de onderdrukking , protesteerde en plein public ín het schoolgebouw, bracht het beeldmateriaal in het geniep over de grens met Slowakije en vluchtte uiteindelijk voor het stalinistisch aandoende regime in het Kremlin.  

‘…Een oorlog win je met docenten…’ sprak Rusland’s topbarbaar Putin. Een zure pluim op de hoed van geknechte leraren. Nikste ‘ vrijheid van richting en inrichting’ van het onderwijs, zoals in Nederland grondwettelijk bepaald. Ter bescherming van het torenhoge goed dat de school er is om het beste uit kinderen te halen. Niet om er naar eigen ideologisch genoegen en politiek welbevinden vooral van alles in te stoppen.

Ga kijken: een must see voor onderwijsbetrokkenen. Voor wie pal staan voor een vrije ontwikkeling van jonge mensen.