Sommige social media worden wel getypeerd als het open riool van onze tijd. De digitale snelweg waar geen verkeersregels gelden, nauwelijks gesanctioneerd wordt bij misbruik en influencers er waarheden verkondigen waarin zij meestal zelf ook niet eens geloven.  

Trollen verzieken het goede gesprek, onnozelaars halen er hun gelijk, populisten trekken er hun onverdiende stemmen, abjecte ondernemers ontwikkelen er hun anti-democratische verdienmodellen en wij, volk onderweg, mompelen veelal wég van onze mogelijke onvrede.

Intussen worden er miljarden aan verdiend, democratie en rechtsstaat worden er stelselmatig en consequent ondermijnd. En dat ook nog met een vileine ondertoon en dito business.

Enkele jaren geleden sloot ik mijn Twitter-account af, de ooit sociale voorganger van het platform X. Definitief. Ik deed dat met veel bombarie, in de veronderstelling deelgenoot te worden van een grote beweging. En inderdaad: in Nederland daalde het aantal gebruikers binnen één jaar met 14%. Velen stapten over naar vriendelijker media, verslingerd als zij waren geraakt aan de verbindende en informatieve functie die social media kunnen hebben.

Na jaren van aangenaam getjilp en gekwetter was het populaire communicatiemedium in verkeerde handen terecht gekomen. Techgigant en vermeende vox populi-vertolker Elon Musk  ‘moderniseerde’ het medium. Sociaal-politieke vuilspuiterij en financieel-economische inhaligheid werden op X de norm.

Merkwaardig blijft het daarom dat in het publieke domein véle BN’ers tot op heden actief blijven op het nieuwe Twitter. In 2025 groeide X zelfs weer licht. Bewindspersonen, politieke partijleiders, burgemeesters en CEO’s van grote ondernemingen, journalisten en wetenschappers, veelal bleven zij trouw aan X. Bang om de boot te missen? Opportunisme? 

Op nieuwsfora, (inter)nationale kranten en zélfs in onze eigen regionale kneuterkranten tref je voor achtergronden bij het nieuws, hoofdzakelijk links naar berichten op X.

Voor niet-X-ers zoals ik niet toegankelijk. Mijn nieuwsgaring wordt in toenemende mate afhankelijk van grootverdieners die niets van doen hebben met onafhankelijkheid, kwaliteitsstandaarden en democratische vrijheden.   

De blijvers op X steunen onbedoeld maar welbewust de groeiende macht van tech-miljardairs en digitale onruststokers. En die is het al helemaal niet te doen om het vinden en delen van gevalideerde informatie en het stáán voor betrouwbare communicatie.

Begin 2025 werd de overheid opgeroepen om op te stoppen met grote sociale-mediaplatforms als X. Tilburg stopte als eerste grote gemeente definitief. En de NOS volgde onlangs gelukkig dat voorbeeld. Maar hopen dat politici en kwaliteitskranten deze goede voorbeelden volgen. Want, zeg nou zelf, wie wil er geassocieerd worden met een platform waarop de Europese Unie werd vergeleken met nazi-Duitsland?