In één klap ontdoet de Eerste Kamer zich van een imago dat de laatste jaren in toenemende mate kleefde aan dit karakteristieke monument van volksvertegenwoordiging.
Volgzaam, te politiek en onzichtbaar. Dat werd het. Puur beoordeeld op horigheid aan het helpen van meerderheden in de Tweede Kamer. Onderdanig en uitsluitend in functie als stemvee ter ondersteuning van regeringspartijen. Daartoe leek deze chambre de réflection te zijn verworden.
Een ‘Kamer van heroverweging’, dát is de betekenisvolle en toegevoegde waarde van de senaat. Waar wetsontwerpen nog aan een laatste kwalitatieve beoordeling worden onderworpen. Daarna gereed voor ondertekening door de verantwoordelijke minister en de handtekening van de Koning. Bij twijfel geen instemming en per koerier terug naar de regering. En soms naar de prullenbak.
Eén uiterst gewichtige functie in een democratie waar politiek opportunisme en de waan van de toevallige meerderheid in de Tweede Kamer bijna altijd de toon zetten.
Een van hete hangijzers in de landelijke politiek van vandaag was er voor nodig om deze revival van de senaat voor het grote publiek zichtbaar te maken.
Senatoren hebben verduveld goed in de gaten hoe complex het asielvraagstuk inmiddels politiek geworden is. En dat er twee dossiers zijn: instroom en spreiding. Over dat laatste thema hebben 111 gemeenten tot op heden laten zien daarin geen echte verantwoordelijkheid te nemen. Laat de Groningers en Brabanders het maar oplossen wordt daar blijkbaar gedacht: Ter Apel en Maarheeze, succes!
De Eerste Kamer heeft gehandeld zoals het hoort: scherp beoordeeld of de voorgestelde Spreidingswet een degelijk hulpmiddel is ter leniging van bestuurlijke nood en onmacht in den lande.
En daarnaar gehandeld.
Niet spectaculair, niet in lijn met de uitslag van de laatste Tweede Kamerverkiezingen en niet wegkijkend richting Tweede Kamer. Fantastisch: geen opportunisme of goedkoop vooruitschuiven naar weer een periode vol plaatsingsellende. De krokodillentranen van sommige formerende regeringspartijen ten spijt.
Het voorbeeld laat zien dat rechtsstatelijke context waarbinnen de de democratie in ons land functioneert, springlevend is. Koesteren, beschermen en uitdragen. Opdat de kabinetsonderhandelaars in Den Haag snappen dat het volk helemáál niet zit te wachten op rechtstatelijkheidsdiscussies. Integendeel.
Actie, dat verwachten we. Het neo-liberale laissez-faire van de afgelopen decennia heeft ons weg geleid van wat we van een beschaafd land mogen verwachten. Asielopvang was goed geregeld. De klad kwam erin toen structurele opvang over de schutting werd gekieperd. Zogenaamd niet langer nodig. De Eerste Kamer behoedt ons voor al te veel geneuzel in de politieke arena. Gelukkig.

