Élke vader wil uiteindelijk ook opa worden. Kleinkinderen vormen één van de meest vitale relatienetwerken die je je kunt wensen. Doorgeven van het leven wordt immers zichtbaar in je eigen kleinkinderen. Bovendien, schade inhalen. Mocht je je eigen kinderen onvoldoende hebben zien opgroeien ‘ wegens drukke werkzaamheden‘.
Kortom: het is fantastisch.

Geen dagelijkse sores met ze. Wél directe betrokkenheid. Ook, of misschien wel juist, als het eens wat minder gaat. Van een afstandje genieten van opvoedingsperikelen die ouders zoal tegenkomen. Bijspringen waar nodig en mogelijk.
Oppassen, wandelen en op stap gaan, vakanties delen, feestdagen vieren. Omarmen bij verdriet.

Beleven dat kleintjes met vallen en opstaan groter groeien. Genieten van hun gedrag, soms lijkend op wat je eerder ooit zag bij je eigen kinderen.
Je verwonderen over het gemak waarmee vastliggende patronen en gewoonten ongegeneerd terzijde worden geschoven. Die schaamteloos worden ingeruild voor nieuwe manieren: aan tafel, in de omgang, bij spelletjes en in de oriëntatie op een ontluikende, voorshands nog voorzichtige kijk op de wereld.

En misschien wel het belangrijkste: zegeningen van het familieverband. Drie generaties bij elkaar, leren van elkaar. Groeien in het besef dat vólgende generaties het leven anders inrichten, beleven en beoordelen. Bloedverwantschap. Praten, debatteren en vooral volgen. Genieten van wat ‘die jong’ zoal te berde brengen. Het levert energie en wilskracht op. Het houdt je jonger en bij de les.

Onlangs ontmoette ik toevallig, na járen, een bekende uit de buurt. We raakten aan de praat en vanzelfsprekend kwam het gesprek óók op ‘de kinderen’. Hoe goed ze het meestal maken en de teleurstellingen die ook hun deel worden. En vervolgens de kleinkinderen: trots van élke opa, zo bleek maar weer. Want de mijne zijn natuurlijk de mooiste, slimste, liefste en vooral beste van allemaal. Lachenderwijs.
So far, so good.

Totdat hij me vertelde, in één héle lange zin, dat hij vijf plus twee kleinkinderen heeft. Die twee laatste ziet hij nooit meer.
Het werd even stil.
Een wereld van van verdriet school in die éne zin.

Hij leefde met ondraaglijke gevolgen van de echtscheiding van één van zijn zoons. Onbegrip was er ook: hij was afgesneden van élk contact met twee van zijn nakomelingen. En had zich daarbij moeten neerleggen, zogenaamd in het belang van de kleinkinderen.
Heel erg ingewikkeld voor opa. Problemen tussen de gescheiden echtelieden, maakt het voor grootouders vaak nóg moeilijker om contact met hun kleinkinderen te eisen.
Geen ‘partij’ zijn: zowel formeel alsook relationeel op afstand. Als het erop aankomt zijn rechten van grootouders verwaarloosbaar. En daarmee ook het geluk dat er voor grijsaards aan verbonden is.

En de kleinkinderen zelf ? Aan hen wordt de mogelijkheid onthouden tot verbinding, verrijking en verdieping binnen hun héle familie. Omdat hun ouders gescheiden zijn. Meer dan dubbel pech voor hen….