In de dikke Van Dale zal de doorstroomtoets voorlopig geen plek krijgen. Welke naam ook bedacht wordt voor de onderwijstoets waarmee het basisonderwijs wordt afgesloten, in de volksmond zal het blijvend gaan over de CITO-toets, wél ‘van Dale proof’.

Belangrijker dan de naam is trouwens de afname van de nieuwe toets. Te laat in het schooljaar betekent dat de middelbare scholen onvoldoende tijd hebben om de aanstaande brugwuppen in hun systemen op te nemen. Te vroeg leidt tot tumult op de basisscholen die hun groep 8-ers hun tijd zien verlummelen.

Sinds decennia wordt er over gedelibereerd. Iedereen is nooit echt tevreden geweest met gekozen oplossingen.

De doorstroomtoets is nieuw en wordt afgenomen vanaf 2024. Er is grondig nagedacht over onder meer het meest optimale tijdstip waarop de toets kan worden afgenomen. De Haagse regelneven en -nichten meenden in wijsheid nu dan toch hét logistiek meest slimme tijdpad te hebben gevonden: in de eerste twee weken van februari. Niet te vroeg en zeker niet te laat. Er is over gepiekerd en gewikt.

Onvoldoende dus.

Er is gerekend buiten de ‘Zuid-Nederlandse waarden’. In Limburg en Brabant is er boosheid omdat de minister van Onderwijs, na uitputtend en breed polderoverleg, de doorstroomtoets wenst te laten afnemen rond het jaarlijkse feest van de leut. Cultureel erfgoed, dát is Carnaval. En het geeft geen pas om in de periode er omheen een landelijke toets te organiseren voor schoolverlaters in het primair onderwijs.

De komende tien jaar is het drie keer ‘kassa’. Volgens mijn mede-zuiderlingen wordt het evenement van Carnaval voor de 12-jarigen in die jaren onaanvaardbaar gedwarsboomd door de afname van de doorstroomtoets.

Hoezo? Niks aan de hand zou je op het eerste gezicht denken. Carnaval wordt gevierd van zaterdag tot en met dinsdag voorafgaand aan de 40-dagentijd tot Pasen, ook wel genaamd de Vasten. Onlosmakelijk met elkaar verbonden vanuit een religieuze traditie. Het aantal 12-jarigen dat vervolgens ook deelneemt aan de Vasten, is verwaarloosbaar. Één argument om de toets níet af te nemen rond Carnaval is daarmee van tafel.

Van de tien beschikbare werkdagen in de eerste weken van februari worden er soms twee afgesnoept door Carnaval. Maar liefst acht dagen resteren om de doorstroomtoets te laten maken. Wat kan het probleem zijn?

Geen dus. Behalve dat het aloude vraagstuk van het meest juiste afnametijdstip onhandig opnieuw op de agenda staat. Het leek er eindelijk vanaf.

Geen sprake van doorstroom.